สิ่งที่จำเป็นสำหรับชีวิตคู่ สำหรับคุณผู้หญิงทั้งที่ยังโสดและไม่โสด ที่เราไม่อยากให้คุณมองข้ามเลยก็คือเรื่องของการคุมกำเนิด นับว่ายังดีที่ทุกวันนี้ผู้หญิงไทยเราคำนึงถึงเรื่องนี้กันมากขึ้น ต้องยกประโยชน์ให้กับการรณรงค์ผ่านสื่อต่างๆ โดยคณะแพทย์ หรือคณะทำงานด้านวางแผนครอบครัวต่างๆ อย่างน้อยก็ทำให้ผู้หญิงไทยเรารู้จักจัดการกับเรื่องชีวิตคู่ของตัวเอง ลดปัญหาการตั้งครรภ์เมื่อยังไม่พร้อมได้มากทีเดียว

เรื่องของการตั้งครรภ์ขณะที่ยังไม่พร้อมนั้นนำพามาซึ่งปัญหาตามหลังมากมายสุดจะคาดเดา อย่างที่ใครว่าการมีคู่นั้นทำให้ชีวิตหวานชื่นเป็นสุข แต่หารู้ไม่ว่า บางทีจากการเป็นคู่ เริ่มมีชีวิตที่สาม (หรือสี่) เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ขณะที่คู่ยังไม่พร้อมจะเลี้ยงดูเขาได้ ความหวานในชีวิตคู่อาจจะพังครืนไปในบัดดล กลายเป็นความเครียดแทน ที่รักกันหวานฉ่ำก็อาจกลายเป็นร้างจากหน้ามือเป็นหลังมือ ผลสุดท้ายเจ้าตัวน้อยนั่นแหละที่ต้องรับเคราะห์ แบกโลกที่เป็นทุกข์เพราะพ่อแม่ตั้งแต่เกิด ทั้งที่ไม่รู้ไม่เห็นอะไรด้วยซ้ำไป เพื่อกันไว้ดีกว่าแก้ ก็ควรเลือกวิธีการคุมกำเนิดให้ได้ผล

วิธีการคุมกำเนิดที่ใช้กันอยู่ทุกวันนี้ก็มีหลายวิธี ไม่ว่าจะเลือกแบบไหน ส่วนใหญ่ก็เพราะมีเป้าหมายเดียวกัน คือให้ประสิทธิภาพชะงัดในการป้องกันการตั้งครรภ์ หากป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ด้วยยิ่งดี และให้ผลครอบคลุมยาวนาน บางคนก็เลือกใช้วิธีคุมกำเนิดแบบชั่วคราวที่จะสามารถกลับมาตั้งครรภ์ได้เมื่อต้องการและพร้อมแล้ว ซึ่งทั้งหมดนี้ยึดหลักความปลอดภัย เป็นสำคัญ

เครื่องมือคุมกำเนิดที่เรียกว่าไอยูดี IUD (Intrauterine device) หรือห่วงคุมกำเนิด เป็นวิธีที่ผู้หญิงทั่วโลกนิยมใช้กันมาก องค์การอนามัยโลก WHOเคยตรวจพบว่ามีผู้หญิงมากกว่า 100 ล้านคนที่ใช้ IUD ในจำนวนนี้มาจากหญิงจีนกว่า 74 ล้านคน ข้อดีของวิธีนี้คือ มันสามารถจะใส่ในมดลูกให้อยู่กับที่ได้นานถึง 5 ปี เพื่อคุมกำเนิดก่อนมีเพศสัมพันธ์ และยังใช้คุมกรณีฉุกเฉิน ภายในช่วงเวลา 5 วันภายหลังจากการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกัน หรือ 5 วันภายหลังจากไข่ตกได้ด้วย แพทย์และผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่าเจ้าเครื่องมือนี้มีประสิทธิภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์ได้ถึง 98-99% ...แต่มันไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อจากการมีเพศสัมพันธ์ อย่างเช่นเชื้อ HIV หรือโรคหนองในต่างๆ ได้นะคะ อย่าเข้าใจผิด ถ้าจะป้องกันเชื้อโรคล่ะก็...ต้องใช้ถุงยางอนามัยร่วมด้วย
ลักษณะของ IUD จะเป็นก้านพลาสติกอ่อนๆ ยืดหยุ่นได้ เป็นรูปตัวที T แพทย์จะสอดเข้าไปวางในบริเวณมดลูกโดยใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที IUD จะช่วยป้องกันตัวอสุจิจากฝ่ายชายไม่ให้เข้าถึงไข่ของฝ่ายหญิง หรือป้องกันไข่ที่อาจได้รับการผสมแล้ว ไม่ให้เข้าไปฝังตัวในผนังมดลูก ส่วนใหญ่จะมีประสิทธิภาพดี แต่มีข้อเสียคือขนาดที่ใหญ่เทอะทะ ซึ่งอาจทำให้เจ็บ จนถึงไข้ขึ้น และมีเลือดออกมากกว่าปกติ โดยเฉพาะเวลามีประจำเดือน อาจมีอาการปวดท้องน้อย ปวดหลัง คัดเต้านม และปวดศีรษะร่วมด้วย ซึ่งทำให้สาวๆ หลายคนทนไม่ค่อยได้ต้องถอดออกในที่สุด

IUDs รุ่นใหม่ๆ มีส่วนที่ทำจากทองแดง (Copper) ได้พัฒนาคุณภาพให้ลดผลข้างเคียงให้ใส่แล้วไม่เจ็บเท่าแบบเก่า แต่ยังคงประสิทธิภาพป้องกันการตั้งครรภ์ได้ดีเช่นเดียวกัน

IUD แบบใหม่อีกชนิดหนึ่ง ยังอยู่ระหว่างการศึกษาถึงคุณภาพและประสิทธิภาพผลิตภัณฑ์ มีลักษณะเป็นแท่งเรียว ประกอบไปด้วยลูกปัดทองแดงเรียงร้อยอยู่ ทำให้โค้งงอเพื่อปรับรูปทรงให้พอดีกับภายในมดลูก ยึดติดกับผนังมดลูกด้วยเส้นด้ายไนลอนกันการเลื่อนหลุดได้ดีกว่าแบบเก่าๆ ทางทีมแพทย์ของโรงพยาบาล Ghent ประเทศเบลเยี่ยม ได้ทำการศึกษาในระดับนานาชาติ พบว่าเป็นเครื่องมือที่ได้ผลดี สามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้ถึง 99 % และมีขนาดที่ไม่ใหญ่เทอะทะ ขณะนี้ทางยุโรปได้จดทะเบียนให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้ได้มีอายุถึง 5 ปี

ยังมี IUD อีกรูปแบบหนึ่งที่นิยมใช้ในแถบเอเชียเรา โดยเฉพาะในสิงคโปร์และมาเลเซีย เป็นอุปกรณ์ลักษณะคล้ายท่อ สอดเข้าไปในช่องคลอด มีคุณสมบัติช่วยลดการสูญเสียเลือดระหว่างมีประจำเดือน แพทย์อาจแนะนำให้หญิงสาวที่มีปัญหาเรื่องเลือดประจำเดือนออกมากผิดปกติใช้เครื่องมือชนิดนี้ ซึ่งหากใช้เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์จริงๆ นั้นเหมาะกับหญิงสาวที่แต่งงานและมีลูกแล้วมากกว่า เพราะยังมีโอกาสเสี่ยงต่อการติดเชื้อ และเป็นหมันได้
ข้อดีของการใช้เครื่องมือ IUD เหล่านี้ก็คือการที่คุณไม่จำเป็นต้องพะวงกับมันทุกชั่วขณะจิตเหมือนการใช้ถุงยางอนามัยหรือกินยาคุมกำเนิด แต่ก็ต้องไม่ลืมว่าเราได้ใส่มันอยู่ และควรให้แพทย์วินิจฉัยเปลี่ยนให้เมื่อครบกำหนด 5 ปี แต่ข้อสำคัญคือ บางคนมักคิดว่าใส่เครื่องมือนี้แล้วฉันจะไม่ต้องห่วงเรื่องเอดส์แล้ว ซึ่งขอบอกอีกทีว่า ...มันคนละเรื่องกัน เพราะนี่เป็นเรื่องการคุมกำเนิดล้วนๆ ค่ะ

นอกจากบรรดา IUD ทั้งหลายที่ใช้กันแล้ว ยังมีอีกวิธีหนึ่งซึ่งใช้หลักการของการสร้างฮอร์โมนในร่างกายมาปรับใช้ โดยวิธี Rod Implant Contraceptive หรือการสอดวัสดุคล้ายก้านไม้ขีดเล็กๆ เข้าไว้ใต้ผิวหนังบริเวณท้องแขนส่วนบน ซึ่งก้านนี้จะปล่อยฮอร์โมนโปรเจสโตเจนทีละนิดละน้อย ออกมาทุกวัน ซึ่งป้องกันการตั้งครรภ์โดยไปยับยั้งการตกไข่ในรังไข่ และทำให้เยื่อบุที่คอมดลูกก่อตัวหนาขึ้น และป้องกันอสุจิไม่ให้เข้าถึงมดลูกได้ ซึ่งตอนนี้หญิงสาวในแถบสิงคโปร์และมาเลเซียก็เริ่มรู้จักกันมากขึ้น

วิธีสุดท้ายที่จะพูดถึงนี้เหมาะกับคุณผู้หญิงที่ไม่คิดจะมีลูกอีกแล้ว อาจหันมาสนใจวิธีการคุมกำเนิดแบบถาวร หากเป็นวิธีเดิมๆ ก็คือการผูกท่อนำไข่ทั้งสองข้าง แต่ในยุคนี้ก็มีเครื่องมือแบบใหม่ เป็นเครื่องมือปลอดเชื้อ ผ่านระบบสเตอริไลซ์ ที่มีขนาดเล็กและยืดหยุ่น แพทย์จะนำไปฝังในท่อนำไข่แต่ละข้าง หลังจากนั้น เนื้อเยื่อในร่างกายก็จะเจริญเติบโตกลบสิ่งที่ใส่เข้าไป จึงไปปิดกั้นท่อนำไข่ และป้องกันอสุจิจากการปฏิสนธิกับไข่ ในการใส่เข้าไปในร่างกายใช้เวลาไม่มาก และไม่จำเป็นต้องผ่าตัดแต่อย่างใด

อย่างไรก็ตาม สำหรับวิธีนี้ ต้องทำใจไว้เลยว่า ทำแล้วทำเลยไม่สามารถดึงกลับคืนมาได้แล้ว จึงหมดสิทธิ์เปลี่ยนใจกลับไปอยากมีลูกอีกนะคะ และด้วยความแตกต่างทางร่างกายของผู้หญิงแต่ละคน จึงมีสิทธิ์ที่วิธีนี้จะล้มเหลวได้ นอกจากนี้ กว่าจะได้ผลป้องกันการตั้งครรภ์ได้จริงต้องรอเวลาให้เนื้อเยื่อดังกล่าวเจริญเติบโตเพียงพอ ซึ่งใช้เวลาถึงกว่า 3 เดือนนับจากเริ่มทำ เมื่อถึงเวลานั้นก็จำเป็นจะต้องฉายเอ็กซ์เรย์ดูก่อนว่า ท่อนำไข่ของคุณได้ถูกปิดกั้นสมบูรณ์เรียบร้อยแล้วหรือยัง อ้อ...แต่วิธีนี้ในเมืองไทยยังไม่นำเข้ามาใช้นะคะ

เท่าที่เล่ามา จะเห็นว่ามีทางเลือกอยู่หลายทาง หลายวิธี นอกจากการรับประทานยาคุมกำเนิด และไม่ใช่มีเพียงแค่นี้แต่ยังมีอีกเยอะค่ะ หากคุณผู้หญิงท่านใดสนใจจะคุมกำเนิดด้วยวิธีเหล่านี้ แนะนำให้หาความรู้เพิ่มเติมให้มากๆ และปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่ไว้ใจได้เสียก่อนนะคะ อย่าลืมลองถามความต้อง การของคุณและสามี ตกลงกันให้ดีเสียก่อนว่าต้องการคุมกำเนิดเพียงชั่วคราว หรือถาวร และศึกษาถึงผลข้างเคียงของแต่ละวิธีให้มากๆ ด้วยค่ะ